Home > Buitenland > Een monument voor een nazi in de 21e eeuw?
Buitenland

Een monument voor een nazi in de 21e eeuw?

Mei is voorbij. In mei vierde de wereld het einde van de Tweede Wereldoorlog, ook Nederland. Op 4 mei hing de Nederlandse vlag halfstok en stonden wij twee minuten stil. We herdachten de slachtoffers. Op 5 mei vierden we de bevrijding. De Tweede Wereldoorlog, het fascisme, heeft miljoenen slachtoffers gemaakt. Toch zijn er nog steeds landen die een monument oprichten voor het fascisme.

Garegin Nzshdeh

In mei vorig jaar werd in een park in het centrum van de Armeense hoofdstad Jerevan een monument opgericht. Het was een standbeeld voor een Armeense nationalist die ten tijde van de Tweede Wereldoorlog een militaire eenheid leidde en diende onder het nazi-commando. De president van Armenië, Serzh Sargsyan, was bij de onthulling van het standbeeld aanwezig.

Het standbeeld is van Garegin Ter-Harutyunyan, beter bekend als Garegin Nzhdeh, een Armeense nationalist die streefde naar onafhankelijkheid van het Ottomaanse Rijk en vervolgens de Sovjetoverheersing. Tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde Nzhdeh met de nazi’s en stelde het Armeense Legioen met ongeveer 30.000 man ter beschikking aan de Wehrmacht. Het Armeense Legioen vocht zowel op de Krim als in de Kaukasus tegen het Rode Leger. Een onderdeel van het Legioen vocht tegen de geallieerden in het zuiden van Frankrijk.

Een nationale held?

De vice-voorzitter van het Armeense parlement Eduard Sharmazanov noemde Nzhdeh ‘een nationale held’, een ‘patriot die streed voor Armeense onafhankelijkheid’. Hij ontkende dat Nzhdeh iets te maken heeft had met fascisme of nazisme. De woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken, Maria Zakharova, zei na de onthulling van het monument dat ‘iedereen weet dat Rusland negatief staat tegenover uitingen van neo-nazisme en verheerlijking van criminelen.’ Deze houding is onveranderlijk, antwoordde Zakharova op vragen van Vestnik Kavkaza, een Russische nieuwssite. ‘Het is ons niet duidelijk waarom dit monument werd opgericht.’

Holocaustgeleerde Dr. Efraim Zuroff vertelde aan The Jerusalem Post dat Nzhdeh inderdaad heeft gecollaboreerd met de nazi’s als een van de commandanten van het Armeense Legioen op de Krim en in de Kaukasus. Hij zei dat het onduidelijk was of de Armeense Legioen zich schuldig heeft gemaakt aan wreedheden tijdens de Holocaust, maar Nzhdeh en zijn militaire eenheid hadden volgens Zuroff veroordeeld moeten worden voor het meevechten met de nazi’s.

‘De oprichting van dit standbeeld is schandalig,’ aldus Zuroff. ‘We moeten bezwaar maken tegen elke verheerlijking van individuen die met de nazi’s vochten of hulp verleenden aan de strijdkrachten van het Derde Rijk.’

Belediging voor slachtoffers

Volgens Zuroff bestaat er een neiging in Oost-Europa om de samenwerking met de nazi’s destijds te rechtvaardigen en te presenteren als nationale bevrijdingsbewegingen tegen de overheersing van het Sovjet-regime. ‘Dit is dan ook een ongelukkige fout. Het is een belediging voor de slachtoffers van de nazi’s en voor iedereen die tegen de nazi’s vocht,’ aldus Zuroff.

Een laan, een groot plein en een nabijgelegen metrostation in Yerevan zijn vernoemd naar Nzhdeh. Ook een dorp in de zuidelijke provincie Syunik en enkele scholen zijn naar hem vernoemd. Als dit geen belediging is voor degenen die zijn omgekomen tijdens de oorlog, wat is het dan? Er moet een eind wordt gemaakt aan het verheerlijken van nazi’s. De eerste stap is Armenië onder druk te zetten om standbeeld van Nzdeh te verwijderen.

Beeld: Press Office of the President of the Republic of Armenia (Wikimedia Commons)

Vugar Abbasov
Vugar Abbasov is geboren op 30 juni 1974 in Bejlakan (Azerbeidzjan). Van 1975 tot 2008 heeft hij in de Azerbeidzjaanse hoofdstad Bakoe gewoond. Daar studeerde hij aan de Wester Universiteit. Van 1993 tot 2008 werkte Vugar als journalist voor de Azerbeidzjaanse publieke omroep. Sinds 2008 woont hij samen met zijn vrouw en twee kinderen in Nederland. Hij is lid van On File JV en Azerbeidzjaanse Journalisten Vereniging en de voorzitter van de stichting “Connect.”

Leave a Reply